Somut herhangi bir iktidardan degil sosyal hayatin icindeki butun iktidar cesitlerinden bahsediyorum: Mumkun mu topyekun iktidardan kurtulmak? Muktedirden kurtulmak mumkun, iktidari ele gecirmek de mumkun. Tarih dedigimiz seyin cogu zaten bunun hikayesidir, kim kimi yendi nasil alt etti vs. Peki iktidari yikip yerine bir sey koymamak, daha da otesi yikilan iktidarin kullerinden dogmasini engellemek mumkun mu?
Bu soruyu dusunurken buyuk olcekli iktidarlar goz onune geliyor once o vakit de sanki mumkunmus gibi gorunuyor. Devletleri yiksak, sinirlari kaldirsak, ordulari terhis etsek, butun dunya buna inansa hayat bayram olsa kafasi. Bu dusunce akisinda siklikla es gecilen nokta mevzubahis ustyapisal iktidar odaklarinin -devlet, ordu, corporation vs- aslinda insanin en temel sosyallesme dinamiklerinden beslendigidir. Komunizm, anarsizm baslikli munazaralarda tecrubeli olanlariniz “bu isler insanin dogasina ters, insan hep daha fazlasini ister” yoluna girdigimi dusunebilir. Onu demiyorum biraz daha farkli dinleyin hele.
Diyorum ki buyuk iktidar odaklari kucuk iktidar odaklarinin toplamindan, birlesiminden ve etkilesiminden ortaya cikmislardir dolayisiyla da insanin kendisinden ayri olarak dusunulemezler. Bugun gelinen noktada siradan insanla buyuk iktidar odaklari arasinda cok buyuk bir ucurum var o yuzden aradaki iliskiyi gormek zor ama mesela en eskilere gidin devletin de ordunun da olmadigi kucuk kabileler halinde yasayip birbirimizden ziyade doga ile savastigimiz gunlere. O kabile ve dolayisiyla kabile sefi -dolayisiyla kabile sefinin iktidari- ne sekilde ortaya cikti? Once insanlar toplu sekilde takilmaya basladirlar da sonra aralarindan birisi digerlerinin uzerine vesayet kurup sefligini mi ilan etti yoksa insanlar hali hazirda kendilerinden daha becerikli, daha guclu, daha yetenekli bir insanin etrafinda mi toplasmaya basladi? -bu noktada arrow imkansizlik teoreminin adini aniyorum, ikinci durum daha olasi demek maksadiyla-
Eger ikinci durum gerceklestiyse zaten toplulugun bizzatihi varlik sebebi iktidardir, iktidar olmasaydi toplulukta olmazdi demektir. Durum ilk secenekteki gibi olsa bile toplulugun icindeki bazi bireyler digerlerinden hayatta kalmaya yarayan ozellikler bazinda daha “guclu” olmayacak mi? Toplulugun hayatta kalmasi icin verilmesi gereken kararlarda (yazin gokcebel yaylasina mi cikalim, cayirliobaya mi gibi) bu tip bireylerin sozu daha cok dinlenecek, onlarin soyu daha cok yurumeyecek mi? Bu da bildiginiz iktidar demek degil mi?
Bugunun iktidar odaklari az evvel bahsettigim tarz basit iktidar odaklarinin devamidir, onlarin tekamuludur. O yuzden bu gelismis iktidar odaklarini istediginiz gibi yikin eger kucuk iktidar alanlarini yikacak bir duzenek yoksa elinizde, o mikro iktidar alanlari eninde sonunda -baska turlu de olsa- bir buyuk iktidar odagina tekamul ederler. Gozlemeleyebildigimiz ve akil yurutebildigimiz kadariyla da bu kucuk iktidar alanlari insanin sosyal yasantisinin merkezinde duruyor -bu noktada dispossed (mulksuzler) adli saheserin adini anmadan gecmeyelim okuyun, okutun. O yuzden iktidari yikmanin yolu buyuk iktidar odaklarini yikmaktan degil kucuk iktidar alanlarini yikmaktan gecer. Bu kucuk iktidar alanlarina care bulmak da cok zor; “insanin dogasi” geregi olusuyor namussuzlar.
Felsefe girildi
