Insanin en buyuk izdirabi hem diger insanlara muhtac olmasi hem de diger insanlardan nefret etmesi. Sap gibi tek basina, tek basinayi gectim iki uc kisi bile birbirine yetemiyor insan illa ki baska bir ses ariyor hayatta. Herkes sartlar elverdigince bir sosyal ag kurup kendine, o agin guvenli kollarinda yasamini surdurmeye calisiyor. Baska turlusunun en hafif adi asosyal, illa ki patolojik.
Sosyal ag insani hayattan en sogudugu, en yataktan cikmaya sebep bulunmaz zamanlarinda sefkatli kollariyla kucakliyor. Hasbelkader dahil oldugunu bilsen de bir topluluga ait olmak gun geliyor insana en manasiz sekillerde yasama sevinci veriyor. Kanada’da dag basi sikimsonik bir barda izledigim 3-2lik turkiye-macaristan macinda yasadigim heyecanin ve mutlulugun “akilci” kaliplara oturtulacak olculup bicilerek degerli bulunacak hicbir tarafi yok. Lakin “turkiye adi altinda birlesmis bir grup insan macaristan adi altinda birlesmis bir grup diger insana uyduruk bir oyunda ustunluk sagladi” yaklasimiyla hayat gecmiyor. Hayatta tutunacak akilci, mantikla izahi mumkun dallar arama isini bir donem yogun olarak yaptim. O isin sonu patolojik. Sadece ve sadece hidayet var diye torontoyu tutmaya ihtiyacimiz var, bunu gormezden gelmek buyuk ahmaklik. Hayati yasanmaya deger kilan, katlanilir kilan seyin en buyuk ayagi sahip oldugumuz sosyallik.
Gel gor ki en buyuk arizalarimizin koku de bu sosyalligin merkezinde. Bir toplulugun topluluk olabilmesi icin bazilarinin “bizimkiler” bazilarinin da “otekiler” olmasi gerekiyor. Iceridekileri anlamli kilan sey disarida da birilerinin olmasi. Yenecek bir macaristan olmadan turkiyenin manasi yok. Hatta disarida ne kadar cok sey varsa toplulugun kimligi de o kadar guclu oluyor, ona ait olanin kivanci daha bir coskulu oluyor. Sonra naapiyoruz disarida kalanlara? Onumuze gelene bir tekme atiyoruz, yeniyoruz, fethediyoruz, vergiye bagliyoruz, demokrasi getiriyoruz uzun lafin kisasi agzina siciyoruz. Cogumuz kendi topluluguna ait olmaya oyle kaptiriyor ki oteki toplulugun canina ot tikamayi kendine hak biliyor. Hatta pek cok topluluk bu hakkin kendilerine tanri tarafindan bahsedildigine inaniyor. Dini inanca sahip insanlarin hemen hepsi kendi inancindan olmayanlarin cehennemde sonsuza dek yanacagi fikriyle yasamini surduruyor. Buradaki celiskiyi goremeyenler icin hayat kolay. Toplulugunla sevin toplulugunla uzul, digerleri ne bok yerse yesin. Fakat sorunu anlayanin isi zor. “Her aksam boyle icip kederlenip mutsuz olacaksin, siirlerle sarkilarla kendini avutacaksin” diye lanetlenmis.
Felsefe girildi